11 czerwca w Krakowie odbyła się pierwsza ogólnopolska debata Agencji Rozwoju Regionalnego: „Agencje Rozwoju Regionalnego w ujęciu nowej polityki regionalnej”  zorganizowana przez Małopolską Agencję Rozwoju Regionalnego.

Galeria zdjęć: przejdź

W dyskusji uczestniczyli m.in.: Profesor Michał Kulesza, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Rozwoju Regionalnego – Waldemar Sługocki, Senator RP – Janusz Sepioł, Jacek Woźniak – Dyrektor Departamentu Polityki Regionalnej Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego oraz władze Agencji Rozwoju Regionalnego z całej Polski.

Gości powitał Prezes Zarządu MARR, Krzysztof Krzysztofiak, który odczytał list  Pana Marszałka Marka Nawary. Marszałek podkreślił, że już teraz stajemy przed wizją Małopolski po roku 2013 i docenił inicjatywę zorganizowania przez Małopolską Agencję Rozwoju Regionalnego dyskusji o przyszłości instytucji otoczenia biznesu w Polsce. Marszałek zaakcentował również rolę MARR, której udział w kształtowaniu wizji regionu jest bardzo ważny.

Profesor Michał Kulesza
Pierwszym prelegentem był Profesor Michał Kulesza, z którym połączono się za pośrednictwem telebimu. Wystąpienie pt. „Pomocniczość i decentralizacja. Agencje Rozwoju Regionalnego w koncepcji reformy samorządu terytorialnego” dotyczyło trzech kwestii:

• zasad kształtowania polityki regionalnej w okresie po reformie samorządu terytorialnego:

Profesor podkreślił, że reforma samorządowa zastąpiła system hierarchiczny - sieciowym, który polega na dobrym współdziałaniu wszystkich podmiotów. W tym modelu zarządzania publicznego liczy się komunikacja, która prowadzi do ustalania optymalnych rozwiązań. W taki sposób funkcjonuje również system kierowania polityką regionalną w Polsce, który zakłada priorytet celów wyższego rzędu ale i samodzielność władz samorządowych w ustalaniu i prowadzeniu polityki rozwoju.

• co wolno samorządowi:

Profesor zadał pytanie „Czy samorządowi wolno tylko to, co jest ściśle „zapisane w ustawie”? Jego zdaniem: nie. Bo gdyby tak było, niepotrzebna byłaby reforma administracji, której istotą jest zdolność jednostek samorządowych do zajmowania się interesami wspólnot lokalnych w granicach przypisanych przez prawo.

• jaka powinna być rola Agencji w kształtowaniu polityki regionalnej:

Rolą Agencji jest udział w pracach nad polityką rozwoju regionalnego województwa, której zasady przyjmują i realizują władze samorządu. Agencje powinny więc wspierać władze w pracach nad tworzeniem strategii rozwoju lokalnego oraz w pracach nad zdobywaniem środków na ich realizację.

Senator Janusz Sepioł
Kolejnym prelegentem był Senator Janusz Sepioł. Jego wystąpienie zatytułowane było: „20 lat partnerstwa. Agencje – samorządy. Bariery, sukcesy, porażki”.

Senator przypominał, że 2010 rok jest rokiem demokracji lokalnych, w którym pamiętamy o 20  latach funkcjonowania samorządu w nowej formule. Te 20 lat to sukcesy i porażki administracji publicznej. Senator powiedział, że gdyby utworzyć „białą księgę” 20 ostatnich lat i umiejscowić tam Agencje Rozwoju Regionalnego, historię można by podzielić na trzy okresy:

• 1993 – 1998 „Agencje bez regionów”
• 1999 – 2004 „Regiony bez pieniędzy ale z Agencjami”
• 2005 – 2010 „Agencje bez misji”.

Senator podsumował swoje wystąpienie stwierdzeniem, że: „dzisiaj potrzebujemy Agencji  nowego typu”. W obecnej formule „Agencje bez misji” nie mają szans. Dlatego powinno się podjąć działania w kierunku wyspecjalizowania ich działalności i utworzenia firm, które zajmowałyby się np. działalnością deweloperską, tworzyły parki przemysłowe, wspierały spółdzielnie socjalne. Senator prognozował, że czeka nas czas likwidacji, parcelacji obecnych agencji i zastanowienia się nad wyborem nowych obszarów działalności.

Krzysztof Krzysztofiak - Prezes MARR
Jako trzeci przemawiał Krzysztof Krzysztofiak – Prezes Małopolskiej Agencji Rozwoju Regionalnego. Prezes przedstawił charakterystykę Agencji Rozwoju Regionalnego w Polsce, zasady ich działalności oraz sposoby finansowania. Powiedział, że Agencje Rozwoju Regionalnego w większości stawiają dziś na obsługę przedsiębiorców, udzielanie pożyczek i poręczeń, prowadzenie parków technologicznych i zdobywanie środków unijnych.

Przekonywał, że w obecnym okresie wydatkowania środków unijnych władze regionów nie wykorzystały w wystarczającym stopniu potencjału Agencji Rozwoju Regionalnego – poza województwami pomorskim oraz mazurskim tworząc specjalne departamenty obsługi dotacji.

Prezes zadał pytanie „Qvo vadis Agencjo?” i przedstawił najważniejsze problemy ich funkcjonowania, wśród których wymienił: niewystarczające zasoby materialne, upolitycznienie, brak prawnych (ustawowych) uregulowań działalności, zbyt wąską specjalizację.

Na koniec przedstawił priorytety MARR i wizję działalności Spółki na najbliższe lata. Powiedział, że MARR stawia na: innowacyjną przedsiębiorczość, fundusze pożyczkowe, inwestycje deweloperskie oraz promocję gospodarczą regionu.

Profesor Janusz Zaleski
„Instytucje wsparcia  rozwoju regionalnego w UE” to tytuł wystąpienia Profesora Janusza Zaleskiego – Prezesa Wrocławskiej Agencji Rozwoju Regionalnego.Profesor przedstawił zasady funkcjonowania koncepcji multi-level governance w zarządzaniu polityką rozwoju regionalnego w Europie, którą charakteryzuje m.in. ogromna różnorodność modeli krajowych, oraz funkcjonowanie w modelu public governance z zachowaniem zasad: subsydiarności, partnerstwa i dodatkowości.

Profesor wskazał także 10 problemów funkcjonowania instytucji wsparcia rozwoju regionalnego:

• forma prawna – spółki prawa handlowego lub fundacje
• zlecanie zadań w formie przetargów
• stricte polityczny nadzór właścicielski
• dowodzenie organom podatkowym, że wydatki są kosztami uzyskania przychodu
• brak możliwości przekazywanie przez władze publiczne środków na działalność statutową
• brak należytego dokapitalizowania
• obowiązek podatku VAT
• traktowanie agencji jako jednostki organizacyjnej udziałowca publicznego
• ograniczenia wynikające z pomocy publicznej
• problemy braku partnerstwa wśród udziałowców, w tym poszanowania praw udziałowców mniejszościowych.

Profesor przedstawił również wnioski i rekomendacje dla Agencji na najbliższe lata. Mówił, że należy wykorzystać potencjał kadrowy i intelektualny tych instytucji, wprowadzić nowe rozwiązania ustawowe i dbać o rzeczywiste partnerstwo publiczno- prywatne i publiczno – publiczne jako podstawę ich funkcjonowania i zarządzania.

Jacek Woźniak - Dyrektor w Urzędzie Marszałkowskim
Jak stymulować rozwój regionu poprzez wzmacnianie instytucji rozwoju regionalnego – to pytanie zadał Dyrektor Departamentu Polityki Regionalnej Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego, Pan Jacek Woźniak, rozpoczynając wystąpienie pt.: „Agencje Rozwoju Regionalnego – narzędzie realizacji czy adresat nowej strategii rozwoju regionalnego”.

Dyrektor Jacek Woźniak zaznaczył, że Polskę charakteryzuje wielość instytucji rozwoju regionalnego; jednak ich liczba nie wpływa na jakość realizowanych przez nie zadań. Dyrektor powiedział, że Agencje Rozwoju Regionalnego różnią się od innych instytucji realizujących podobne zadania, ponieważ powinny być instrumentami polityki regionalnej i zapytał: czy są one potrzebne województwu? Jego zdaniem: tak, ponieważ region będzie funkcjonował efektywnie, jeśli część zadań zleci się na zewnątrz, w gestii Władz Województwa zostawiając najważniejsze kwestie.

Jednostki zewnętrzne często mogą sprawniej wykonywać niektóre zadania publiczne. Agencje w przyszłości powinny funkcjonować: jako partner samorządu Województwa, na zasadzie „outsourcingu” oraz jako dysponent funduszy unijnych. Może się to dokonać pod warunkiem spełnienia kilku warunków: jasnego rozróżnienia ról i zadań, stabilności finansowej i sprzyjającego systemu regulacyjnego.

Podsumowując, Pan  Dyrektor powiedział, że: „jest przyszłość przed Agencjami Rozwoju Regionalnego ,ale tylko warunkowo, tylko przed najlepszymi i nie zawsze i wszędzie”.

Tomasz Parteka – Dyrektor w Urzędzie Marszałkowskim
Kolejny mówca, Tomasz Parteka – Dyrektor Departamentu Rozwoju Regionalnego i Przestrzennego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Pomorskiego, przedstawił prezentację o roli i znaczeniu Agencji Rozwoju Regionalnego na tle instytucji wsparcia rozwoju regionalnego.

Profesor omówił zasady funkcjonowania układu instytucjonalnego wsparcia rozwoju regionalnego w Polsce. Stwierdził, że w naszym kraju praktycznie nie prowadzi się badań naukowych nad działalnością Agencji oraz monitoringu rozwoju regionalnego. Wskazał na konieczność korzystania z doświadczeń w tworzeniu polityki regionalnej i przedstawił przykład Wielkiej Brytanii, która w tym celu efektywnie  wykorzystała środki unijne. Jego zdaniem, w Polsce można byłoby wdrożyć  brytyjską praktykę przekazywania przez samorządy gruntów Agencjom, np. terenów zdegradowanych instytucjom rozwoju regionalnego, które mogłyby te tereny rekultywować i zagospodarować.

Profesor zaproponował nowe rozwiązania instytucjonalne w Polsce, wśród których wymienił budowę nowych instytucji opartych o trwałe podstawy organizacyjne, finansowe i operacyjne: Regionalnych Instytucji Partnerstwa, których celem byłoby wspieranie rozwoju regionalnego województwa w aspekcie gospodarczym i społecznym.

Krystyna Gurbiel – Wiceprezes Zarządu PSDB Sp. z o.o.
Kolejne wystąpienie Pani Krystyny Gurbiel – Wiceprezesa Zarządu PSDB Sp. z o.o.  miało tytuł: „Agencje Rozwoju Regionalnego - narzędzie realizacji, czy adresat nowej strategii rozwoju gospodarczego kraju”.

Na początek Pani Prezes wskazała, że nie istnieje jeden dokument – strategia rozwoju państwa, ale jesteśmy w momencie, kiedy trwają pracę nad jego utworzeniem. Plan taki zakładałby zbudowanie nowego systemu zarządzania rozwojem, redukcję liczby strategii i utworzenie ich hierarchii. W ramach tej hierarchii powstałyby długo- i krótkookresowa Strategia Rozwoju Kraju oraz dziewięć strategii rozwoju, w tym: Strategia innowacyjności i efektywności gospodarki, Strategia rozwoju kapitału ludzkiego oraz Krajowa strategia rozwoju regionalnego.

Pani Prezes zaprezentowała rolę Agencji w polityce zarządzania rozwojem oraz zastanawiała się nad ich miejscem w koncepcji Strategii Rozwoju Kraju. Jej zdaniem to w Agencjach powinny zbiegać się działania realizowane w ramach różnych polityk na terenie danego regionu. Agencje powinny także wspomagać Władze Województwa i Urzędy Marszałkowskie w realizacji zadań związanych z rozwojem regionalnymi i politykami sektorowymi.

Pobierz prezentacje:

• Janusz Zaleski - Instytucje wsparcia rozwoju regionalnego w Unii Europejskiej: pobierz
• Tomasz Parteka - Rola Instytucji Wspierających Rozwój Regionalny w Systemie Wdrażania Nowej Polityki Regionalnej: pobierz
• Krystyna Gurbiel - Agencje Rozwoju Regionalnego –narzędzie realizacji czy adresat nowej strategii rozwoju gospodarczego kraju?: pobierz